Viser arkivet for stikkord sjølvberging

Vi treng meir mat

Eg meiner ikkje at kvar nordmann treng å hive i seg meir mat, dei fleste har meir enn nok. Men folketalet veks. Den dagen matimport blir vanskeleg eller umogleg, må sjølvbergingsgraden vår vera høgast mogleg. Derfor må det norsk landbruket produsere meir mat.

Sjølvberging er ikkje berre å tenkje på seg sjølv. Dette er etter mitt syn eit nasjonalt ansvar blanda med internasjonal solidaritet i praksis. Det er lite meining i at vi let norsk matproduksjon falle medan folketalet veks og at vi nordmenn, kjøpesterke som vi er, tek maten frå svoltne ungar i u-land.

Skal vi rekruttere nye generasjonar av flinke bønder til å drive jorda og forsyne oss med trygg mat, må inntektsutviklinga endrast betydeleg. Det er ikkje nok at bønder heilt sikkert får god løn i himmelen for innsatsen, løna må koma medan dei arbeider her nede på jorda.

Vi skal ikkje svartmale. Mange får til å leva av gardsdrifta. Og med den raud-grøne regjeringa og landbruksministrar frå Senterpartiet har jordbruksoppgjera vorte monaleg betre. Men meir kan og må gjerast. Det må setjast klåre mål i den komande landbruksmeldinga om at inntektsutviklinga til bønder skal tilsvare inntektsutviklinga hos andre yrkesgrupper. Og då må det reknast i kroner, ikkje i prosent.

Landbruksmeldinga må vidare slå fast at vi skal bruke alle nødvendige og tilgjengelege verkemiddel for å oppnå målet om at det skal produserast mat i alle delar av landet. Distriktstilskot er eit målretta verkemiddel. Det er ikkje alle typar subsidiar og tilskot som er like enkle, det ligg avgrensingar i forhold til WTO mellom anna.

Det handlar uansett om å ha vilje til bruke det handlingsrommet som Noreg faktisk har til å styrke eigen matproduksjon. Då vil eg særleg nemne å at vi bør bli langt meir offensive med å tilby investeringsmidlar på gunstige betingelsar til både å fornye og utvide eksisterande anlegg og til nybygg.

Sjølvberging handlar om å ha nok mat til eiga befolkning. Noreg er avhengig av å importere mat, men målet må vera å bli minst mogleg avhengig av dette. Då er det viktig at størstedelen av norsk matproduksjon er basert på norske fôrressursar og ikkje på importert kraftfôr. Dette siste er det kylling og svin som et mest av, medan kyr og sau kan eta gras.

Parallelt med at folketalet veks og at vi treng meir norskprodusert mat, må altså eit aukande antal husdyr eta meir norsk fôr. Derfor krevst det endå eit taktskifte i landbrukspolitikken. I klårtekst: meir senterpartipolitikk.

Matprat og løn i himmelen

Å vera bonde må vera gjevande på mange vis. Ein dyrkar jorda, steller med dyr og har ein mangfaldig arbeidskvardag. Men som i alle andre yrke er ein avhengig av ei akseptabel løn for å motivere seg for å halde fram over tid.

Løna til den norske bonden står ikkje i stil med den viktige jobben han gjer, nemleg å sørgje for mat på bordet til oss andre. Lønsgapet til andre yrkesgrupper må reduserast kraftig. Vi kan ikkje forvente at bonden skal vente på betre løn i det hinsidige.

Vi lever i eit overflodssamfunn, og ikkje berre har vi nok mat, vi et rett og slett for mykje og feil. Men den maten vi har godt av, er det landbruket som leverer. Det handlar grunnleggjande sett om kva vi vil med landet vårt og korleis vil vi bruke naturressursane. Vil ein ha arbeidskraft, må ein betale for den. Skal vi som samfunn ha ein trygg, nasjonal matproduksjon må vi betale for dette.

Det ligg også eit moralsk aspekt i dette. Dersom det er importert fôr laga av td soya og mais husdyra våre får servert i staden for norsk fôr, er det indirekte å importere billig arbeidskraft. Og dette er viktig: Sjølvbergingsgraden blir mindre di meir avhengige vi blir av utanlandsk fôr.

Den dagen det av ulike grunnar kan bli vanskeleg å importere mat og dyrefor, vil vi sjå kor viktig det er å ha ein nasjonal matproduksjon basert på eigen korn- og grasproduksjon og på at dyra beiter i utmarka.

Med Senterpartiet i regjering har rammevilkåra for den norske bonden utan tvil vorte betre. Vi har bidrege til ein inntektsvekst som overvegande sannsynleg ikkje hadde kome utan oss ved roret. Alternativa til Sp sin landbrukspolitikk er ikkje betre.

Samstundes må vi innrømme at veksten ikkje har vore stor nok til å redusere lønsgapet. Framtidige jordbruksoppgjer og den komande stortingsmeldinga om landbruket må såleis gje bonden tru på at løna for jobben kjem medan han enno kan bruke ho.

Jenny Klinge
Stortingsrepresentant