Viser arkivet for stikkord rettsvern

Betre rettsvern for ungar

Samfunnet må ta eit større ansvar for å verne ungar som veks opp i utrygge heimar – heimar der dei blir utsette for vald og overgrep som i verste fall også kan føre til dødsfall.

Stortinget vedtok i dag ei lovendringa om at politiet skal ha plikt til å etterforske når ungar under 18 år døyr plutseleg og uventa. Dette er eit resultat av at alle partia på Stortinget og Regjeringa har ønskt å styrke rettsvernet også til drepte barn. Ansvarlege skal bli stilt til ansvar og dømmast.

Endringane i straffeprosesslova er retta mot tida etter at det verste har skjedd – korleis ein best skal kunne etterforske og avdekkje moglege drap av ungar. Eg håpar likevel at endringane også vil førebyggje at slikt skjer.

Kanskje vil auka risiko for å bli tatt for drap ha ein viss almennpreventiv verknad, sjølv om dette er vanskeleg å vita sikkert. Utvilsamt vil det at fleire gjerningspersonar blir dømt og straffa bidra til at desse i alle fall medan dei er fengsla ikkje kan begå ny vald og nye overgrep mot fleire av ungane sine eller mot andre barn og unge. Og når dei slepp ut att, vil ein kunne følgje opp dei og familien deira.

At nokon kan mishandle ungar så grovt er uforståeleg for dei fleste av oss. Desto viktigare er det at vi tør å sjå i kvitauget at det skjer – at ungar lir kvar dag fordi dei som skulle teke vare på dei ikkje gjer det. Då er det alle vi andre kjem inn i biletet.

Vi politikarar når det gjeld lovverket og rammene for at grov vald og drap kan førebyggjast og oppdagast. Barnehagepersonell, lærarar og barnevernet som ved mistanke må ta sakene vidare til politiet. Naboen som ikkje berre må snu seg vekk, men innsjå at ikkje alt som føregår innanfor nabohusets fire veggar er ei privatsak.

Ein samla justiskomité har primært ønskt ei obligatorisk ordning med eit team beståande av personell med både etterforskingskompetanse og helsefagleg kompetanse, noko som i følgje lovavdelinga i Justisdepartementet truleg er i strid med Grunnlova. Då har det vore maktpåliggjande å finne ein måte å utforme lovverket på som fører oss nærast mogleg dette primære ønsket, og eg meiner lovframlegget som vi behandlar i dag gjer det.

Ei etterforskingsplikt vil gjera det mogleg for politiet å oppdage og oppklåre fleire tilfelle av vald og drap. Eit obligatorisk tilbod til foreldra om at dødsstaden blir undersøkt saman med etterforskingsplikta er eit stort framsteg. Og politiet skal informerast om nokon takkar nei.

Politiet kan likevel ikkje undersøke sjølve dødsstaden utan at foreldra gir samtykke til dette eller at det føreligg skjellig grunn til å mistenkje eit straffbart forhald. Såleis vil eg peike på at vi bør følgje nøye med på korleis det nye lovverket vil bli praktisert og korleis det vil fungere for om nødvendig å gjera fleire tiltak.

Målet er klårt, og det er at færrast mogleg ungar skal bli utsette for grov vald og drap, og at ugjerninga blir oppdaga når det verste likevel skjer.