Viser arkivet for stikkord psykisk

Sjuk og ufarleg. Frisk og farleg.

Debatten om samanhengen mellom psykisk sjukdom, vald og drap er naturleg nok framtredande i media når store drapssaker kjem opp. Vi må ikkje gå i den fella å setje likskapsteikn mellom det å vera psykisk sjuk og det å utgjera ein fare for andre.

I VG i dag skriv Bjørn Erling Eggen, forfattar av boka “Opp og ned i vater”, godt om nettopp dette. Eg meiner det er utruleg viktig at vi tek til å sjå mentale sjukdommar som tilstandar som i mange tilfelle kan behandlast – på same måte som folk kan bli friske av mange andre sjukdommar.

Uansett om terroristen Breivik blir kjent psykisk sjuk i gjerningsaugeblinken eller ikkje, er handlingane hans grufulle. Og slike handlingar er det ytterst få som gjennomfører, takk og pris, både av friske og sjuke.

Det er synd at altfor få mentalt sjuke får hjelp. Bjørn Erling Eggen skriv at han sjølv har diagnosen bipolar lidelse, men at han ikkje lir av denne no. Han er frisk av rett behandling og oppfølging, på same vis som ein med diabetes kan vera frisk med rett behandling og oppfølging.

Når det gjeld psykiske diagnosar, har vi som samfunn vorte mykje meir tolerante dei siste åra. Likevel bør vi etter mi meining bli endå meir bevisste på korleis vi omtalar dei av oss som er psykisk sjuke.

Sjølvsagt finst det tilfelle der til dømes alvorleg psykose er delårsak til ugjerningar, men det er skilnad på dette og det å gå ut i frå at psykisk sjuke er potensielle drapsmenn.

Dersom ein person med ein bipolar lidelse gjer ei ugjerning, er det til dømes ikkje rett å forklåre handlinga med diagnosen. Utruleg mange bipolare er fredelege folk – og dei utgjer ei svært mangfaldig gruppe.

Ein psykisk frisk person kan vera farleg, og ein sjuk treng på langt nær vera farleg. Dersom Breivik blir kjent tilrekneleg, er han eit tankevekkjande døme på det første.